فصلنامه پژوهش های اصولی

فصلنامه پژوهش های اصولی

ماهیت اصل مُثبِت و ادلۀ عدم حجیت آن در اصول عملیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد تمام دانشگاه تهران پردیس فارابی
2 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده
استصحاب، هر گاه در احکام جاری شود حکم شرعی بر آن مترتب می‌شود، اما گاهی در موضوعات هم جاری می‌شود. هر گاه در موضوعاتی جاری شود که اثر غیرشرعی دارد و آن اثر را اثبات کند، اصطلاحاً به آن اصل مثبت می‌گویند. پرسش اصلی ما در این تحقیق این است که ملاک و معیار اصل مثبت چیست و بهترین دلیل برای اثبات عدم حجیت چه دلیلی است؟ نتایج این نوشتار که با روش تحلیلی- انتقادی سامان یافته، نشان می‌دهد ملاک بودن ترتب آثار غیرشرعی برای مثبِتیت اصل، امری غالبی است لکن جامع افراد و مانع اغیار نمی باشد. لذا ملاکی کلی و قابل صدق بر تمام موارد ارائه نمودیم که عبارت است از ترتب آثار با موضوع واقعی که در این صورت اصل مثبت است و حجیت نخواهد داشت.. در میان استدلالات مختلفی که برای عدم حجیت اصل مثبت ارائه شده، امام خمینی، استدلال متفاوتی ارائه کرده ‌است. ایشان بعد از تبیین وجه حجیت اصل مثبت در امارات با اثبات عدم تطبیق آن مناط در اصول عملیه، عدم حجیت اصل مثبت در امارات را نتیجه‌گیری می‌کند. جامع ترین قول در بیان عدم حجیت اصل مثبت همین بیان است.
کلیدواژه‌ها