این پژوهش به بررسی چالش اصل مثبت در استصحاب عدم جعل می‌پردازد که محقق نایینی آن را ناشی از تباین جعل و مجعول دانسته است. مسئلۀ محوری در تعیین امکان استنتاج عدم مجعول از استصحاب عدم جعل بدون وقوع در اصل مثبت نهفته است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی و با بررسی نقدی آرای محقق نایینی، مرحوم اصفهانی و مرحوم خویی انجام شده است. نگارنده، ضمن تحلیل مفهوم‌شناسی جعل و مجعول، به نقد و بررسی دیدگاه‌های مختلف پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تفسیر محقق نایینی از مجعول به‌عنوان حکم فعلی شده برای مکلف، درست است؛ اما استدلال ایشان مبنی بر پیدایش اصل مثبت ناکافی است. منتقدان نیز مراد محقق نایینی از مجعول را به‌درستی درک نکرده‌اند. در نتیجه می‌توان گفت که جعل و مجعول حقیقتی واحد با مراتب مختلف هستند و میان آن‌ها اصل مثبت، تصور نمی‌شود. این تصویر ضمن حفظ اصطلاح محقق نایینی، مدعای وحدت جعل و مجعول را تأیید می‌کند و چالش اصل مثبت را مرتفع می‌سازد.