یکی از مباحث کلیدی در علوم حدیث، بحث نقل به‌معنا است. با توجه به این‌که نقل به‌معنا (مشروط به انتقال کامل معنای متعارف) جایز بوده و بسیاری از احادیث معصومان: عملاً نقل‌به معنا شده‌اند و در مواقع شک نیز، اصل عملی برای احراز الفاظ معصومان: وجود ندارد، ناگزیریم که به اثرات نقل به‌معنا بر استنباط حکم شرعی اثر بپردازیم و مهم‌ترین مدخل تأثیرات آن بر استنباط حکم شرعی، تأثیراتی است که بر گزاره‌های اصولی تحمیل می‌کند. پیش از این به برخی از اثرات وقوع نقل به‌معنا پرداخته شده ولی ناظر به مباحث علم اصول نبوده است و حتی تأثیراتی که بر تعارض روایت دارد نیز با نگاه اصولی بیان نشده است. از این‌رو، به‌هدف تصحیح روش و اصول استنباط، به این سؤال پرداختیم که نقل به‌معنا در احادیث چه اثراتی بر مباحث علم اصول با تمرکز بر مبحث علاج تعارض، می‌گذارد. برای پاسخ به این سؤال از روش تحلیلی-توصیفی با اتّکاء به منابع کتاب‌خانه‌ای بهره ‌جسته‌ایم و حاصل آن شد که بسیاری از بحث‌هایی که ذیل مبحث تعارض ادله مطرح می‌شود نیازمند بازنگری‌اند؛ بحث‌هایی مثل تعارض اظهر و ظاهر(اعم از تعارض عام و مطلق و تعارض منطوق و مفهوم)، تعارض استصحابین، تعارض دو روایتی که راویِ یکی از آن‌دو افقه است.