2
سطح چهار، فقه و اصول، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، ایران
3
طلبه درس خارج، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، ایران
چکیده
یکی از راههای اعتباربخشی به توصیفهای رجالی، استناد به حجیت خبر واحد است. حجیت خبر واحد بهعنوان یکی از مسائل بنیادین اصول فقه، در مبانی اعتبار و شرایط حجیت، مباحث گستردهای را به خود اختصاص داده است. بعضی رجالیان با تکیه بر این مبنا، توصیفهای خود را معتبر میدانند؛ اما به تفاوت در مبانی اعتبار و شاخصهای حجیت خبر واحد، و تأثیر آنها بر ارزیابی توصیفها توجه کافی نکردهاند. این بیتوجهی، احتمال خطا در تمییز توصیفهای معتبر از غیرمعتبر را افزایش داده است. این پژوهش، با هدف رفع این خلأ، به تحلیل یکی از این مبانی (سیرۀ عقلا در پذیرش خبر واحد) پرداخته و از آن بهعنوان ابزاری برای شناسایی شاخصهای ارزیابی اعتبار توصیفهای رجالی بهره برده است.روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر نوع اجرا، تحلیلی و مبتنی بر دادههای کیفی است. نتایج پژوهش نشان میدهد که حجیت خبر واحد نزد عقلا مستلزم رعایت شاخصهای دقیقی است. از جمله این شاخصها، وثاقت خبر دهنده بهعنوان شرط اساسی اعتبار خبر، بیتأثیر بودن جنسیت خبر دهنده در حجیت خبر، و عدم نیاز به تعدد خبر دهندگان است.همچنین، اخبار حدسی به دلیل عدم قطعیت پذیرفته نمیشوند و اعتبار خبر منوط به سازگاری آن با سایر منابع از طریق فحص از معارض است. این تحقیق با ارائه این شاخصها، زمینهای برای تقویت ارتباط میان علم اصول و علم رجال فراهم میکند و چارچوبی علمی برای ارزیابی اعتبار توصیفهای رجالی ارائه میدهد. بهطور خاص، نتایج این پژوهش میتواند در ارزیابی دقیقتر توصیفهای رجالی و تمییز توصیفهای معتبر از غیرمعتبر بهکار گرفته شود.