تزاحم حفظی، در تبیین احکام ظاهری مبنایی است که شهید سید محمد باقر صدر آن را بنیان نهاده و یا تنقیح نموده است. روش فقه النظریه نیز روش ابداعی ایشان در کشف مکاتب‌ اجتماعی اسلام می‌باشد که آن را در کتاب اقتصادنا بیان کرده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر استفاده از مبنای تزاحم حفظی در توضیح حجیت و اعتبار فقه النظریه می‌باشد.

در این پژوهش با گردآوری داده از طریق مطالعه کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی-تحلیلی بیان شده که اگر بتوان حجیت و اعتبار فقه النظریه را بر استقراء مبتنی کرد، آن‌چه که اهمیت می‌یابد ارزش احتمالی مفردات استقراء است تا استقراء و ترکیب مجموعه‌ای از احکام ما را به زیربنای قطعی معتبر برساند. چنانچه مفردات استقراء که همان احکام روبنایی شریعت می‌باشند از احکام ظاهری نیز باشند قدحی به حجیت فقه النظریه وارد نمی‌شود؛ زیرا شهید صدر با توجه به مبنای تزاحم حفظی تمام الملاک جعل حجیت برای امارات و هم‌چنین بعض الملاک جعل حجیت برای اصول محرزه را همان قوت احتمال آن‌ها می‌داند؛ پس احکام مستفاد از آن دو دارای ارزش احتمالی می‌باشند و می‌توانند در تراکم احتمالات برای رسیدن به یقین به نظریه و زیر بنا استفاده شوند.