کرامت ذاتی انسان به معنای ارزش انسان به‌جهت انسان بودنش از قرن دوم هجری در بین فقیهانی مثل شافعی به‌مثابه یک اصل اصول فقهی و گاهی به‌عنوان قاعده فقهی وارد فرایند استنباط فقهی شد. در عصر کنونی هم پژوهش‌هایی در این زمینه انجام شده است. گاهی با وجود تفاوت نوع نقش کرامت در استنباط فقهی، تفاوت روش استنباط رعایت نشده است. نقد علمی و قضاوت در رد و قبول نقش کرامت انسان در اصول فقه و فرایند استنباط وابسته به شناخت جایگاه‌های نقش‌آفرینی کرامت و استفاده از روش مناسب آن جایگاه است. به همین دلیل این مقاله درصدد تبیین عرصه‌های نقش‌آفرینی کرامت در اصول فقه و استنباط حکم و تبیین تفاوت آن‌ها در روش استنباط است. اهمیت این تحقیق به‌جهت ارتباط بسیار زیاد با استنباط حکم فقهی در مسائل مستحدثه است و ضرورت آن به‌جهت وجود شبهات و موضع­گیری­هایی در مورد کرامت و به­هم­آمیختگی در جایگاه­های متفاوت آن که موجب مواجهه نادرست با احکام فقهی و نیز در استنباط فقهی شده است. این مقاله با روش مطالعه توصیفی و تحلیلی سامان‌یافته است که با جمع‌آوری داده­های مرتبط از منابع فقهی به روش کتابخانه­ای انجام شده و سپس با روش اجتهادی و استنباط فقهی و مبتنی بر دانش فقه و اصول فقه بررسی و تحلیل شده است. نوآوری این مقاله تبیین و تحلیل عرصه­های متنوع برای نقش کرامت انسانی در اصول فقه و استنباط احکام و بیان تفاوت‌ها و روش مواجهه با هرکدام در فقه اسلامی است.