اصول فقه احکام ثابت و متغیر در روایات قسمت اول

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

در این نوشتار در مبحث اصول فقه احکام ثابت و متغیر به برخی از اصول و قواعدی که برای شناخت ثبات و تغیر حکم در روایات به کار می­رود، خواهیم پرداخت. فقیه در مواجهه با روایتی که مشتمل بر حکم است، برای شناخت ثبات و تغیر آن حکم ناگزیر از طی سه مرحله است. ابتدا باید به بررسی اصل اولی در ثبات و تغیر حکمِ مستفاد از روایت بپردازد. و در گام بعد به تجمیع قرائن ثبات و تغیر حکم اقدام نماید. در این مرحله اگر مبنای فقیه در اصل اولی، ثبات باشد در درجه اول به دنبال قرائن تغیر حکم خواهد بود تا ببیند آیا دلیلی بر مخالفت با این اصل وجود دارد یا نه، و اگر قائل به هیچ اصلی نباشد، جست­وجوی او از قرائن ثبات و تغیر حکم در یک رتبه خواهد بود. بررسی تعاضد و تعارض قرائن، سومین مرحله‌ای است که باید طی شود. در این مرحله، فقیه با سنجش همه قرائن و کسر و انکسار اقتضائات آنها و لحاظ اصل اولی، به نتیجه دست می‌یابد. در این نوشتار (قسمت اول) به بررسی مباحث اصولی مرحله اول، یعنی «اصل اولی در ثبات و تغیر احکام»، و بخشی از مرحله دوم، یعنی «قرائن تغیر» خواهیم پرداخت.

کلیدواژه‌ها